Σας παρακαλώ θερμά να αντιμετωπίζετε πάντα το ζώο συντροφιάς ως ισότιμο μέλος της οικογένειας
Σε μια κρίση – είτε πρόκειται για φυσική καταστροφή, παρατεταμένο blackout, οικονομική κατάρρευση, αποκλεισμό περιοχής, πόλεμο ή απλώς σοβαρή διακοπή εφοδιασμού – οι περισσότεροι σκέφτονται νερό, φάρμακα και τρόφιμα για την οικογένεια. Πολύ συχνά όμως ξεχνιέται ένα κρίσιμο κομμάτι: το κατοικίδιο. Ένας σκύλος ή μια γάτα δεν είναι μόνο συντροφιά· σε μια δύσκολη κατάσταση είναι μέλος της οικογένειας, με ανάγκες που συνεχίζονται καθημερινά ανεξάρτητα από τις συνθήκες. Η τροφή του μπορεί να γίνει πρόβλημα πολύ γρήγορα, ειδικά αν η κρίση κρατήσει εβδομάδες ή μήνες.
Το πρώτο λάθος που κάνουν πολλοί είναι ότι αγοράζουν μια τεράστια σακούλα ξηράς τροφής και θεωρούν πως έχουν λύσει το θέμα. Η αποθήκευση τροφής κατοικιδίων είναι πιο περίπλοκη. Η ξηρά τροφή περιέχει λίπη και έλαια που οξειδώνονται. Θερμοκρασία, υγρασία, οξυγόνο και φως επιταχύνουν τη φθορά. Ακόμη και αν η συσκευασία γράφει διάρκεια ζωής ενός έτους ή περισσότερο, μετά το άνοιγμα η ποιότητα αρχίζει να πέφτει σταδιακά. Σε υψηλές θερμοκρασίες, όπως ένα ελληνικό καλοκαίρι σε αποθήκη ή μπαλκόνι, η αλλοίωση επιταχύνεται πολύ.
Η πιο ασφαλής λογική δεν είναι "αγοράζω πολύ", αλλά "αποθηκεύω σωστά και περιστρέφω συνεχώς". Η μέθοδος rotation είναι ίσως η σημαντικότερη αρχή προετοιμασίας. Αγοράζεις ποσότητες που καλύπτουν έναν συγκεκριμένο στόχο – για παράδειγμα 1–3 μήνες – αλλά τις χρησιμοποιείς συνεχώς και αντικαθιστάς ό,τι καταναλώνεται. Έτσι ποτέ δεν έχεις ξεχασμένες σακούλες που λήγουν.
Για μεγαλύτερη διάρκεια αποθήκευσης, πολλοί χρησιμοποιούν τρόφιμα σε αεροστεγή δοχεία τροφίμων με απορροφητές οξυγόνου. Αυτό προστατεύει από υγρασία, έντομα και τρωκτικά. Η θερμοκρασία είναι ίσως σημαντικότερη από όλα. Ένα δροσερό σκοτεινό μέρος είναι καλύτερο από σοφίτες ή αποθήκες που μετατρέπονται σε φούρνο το καλοκαίρι.
Η κονσέρβα έχει διαφορετικά πλεονεκτήματα. Διατηρείται αρκετά χρόνια και η υγρασία της βοηθά στην ενυδάτωση του ζώου. Σε κρίση όμως έχει βάρος, όγκο και καταλαμβάνει χώρο. Επιπλέον μετά το άνοιγμα χρειάζεται κατανάλωση σχετικά γρήγορα. Η ιδανική λύση συνήθως είναι συνδυασμός ξηράς τροφής και κονσερβών.
Ένα δεύτερο επίπεδο προετοιμασίας είναι οι εναλλακτικές πηγές τροφής. Αν οι εμπορικές τροφές εξαφανιστούν, τι κάνεις; Εκεί μπαίνουν οι DIY λύσεις, αλλά χρειάζεται προσοχή. Πολλοί θεωρούν ότι σκύλος σημαίνει «του δίνω ό,τι τρώω». Αυτό είναι επικίνδυνο. Ένα ζώο μπορεί να επιβιώσει για λίγο με αυτοσχέδιες λύσεις, αλλά μακροπρόθεσμα χρειάζεται ισορροπία πρωτεϊνών, λιπών, ασβεστίου, βιταμινών και ιχνοστοιχείων.
Ο σκύλος είναι παμφάγο ζώο με μεγάλη προσαρμοστικότητα. Σε έκτακτη ανάγκη μπορεί προσωρινά να τραφεί με συνδυασμούς όπως βραστό κοτόπουλο, ρύζι, πατάτα, αυγά, βρώμη ή ψάρι. Ακόμη και όσπρια σε μικρό ποσοστό μπορούν να βοηθήσουν. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν συκώτι, καρδιά και άλλα μέρη ζώων που σε κανονικές συνθήκες πολλοί πετούν, αλλά έχουν υψηλή θρεπτική αξία.
Η γάτα είναι πολύ πιο δύσκολη περίπτωση. Είναι αυστηρά σαρκοφάγο ζώο και έχει ανάγκες που δεν καλύπτονται εύκολα από αυτοσχέδιες συνταγές. Η ταυρίνη, για παράδειγμα, είναι ζωτικής σημασίας. Παρατεταμένη έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας. Αυτό σημαίνει ότι οι DIY λύσεις για γάτες έχουν μικρότερα περιθώρια λάθους.
Αν μιλάμε για πραγματικό σενάριο επιβίωσης μηνών, τότε αποκτά σημασία η δυνατότητα παραγωγής μέρους της τροφής. Εδώ εμφανίζονται τεχνικές που παλιά ήταν συνηθισμένες. Η αποξήρανση κρέατος μπορεί να δημιουργήσει τροφή μεγάλης διάρκειας. Το κρέας κόβεται σε λεπτές λωρίδες και αφυδατώνεται σε χαμηλή θερμοκρασία μέχρι να απομακρυνθεί η υγρασία. Έτσι δημιουργείται κάτι παρόμοιο με jerky. Για ανθρώπους συνήθως προστίθενται αλάτι και μπαχαρικά, αλλά για ζώα αυτά αποφεύγονται.
Επίσης, σε μεγαλύτερες κρίσεις ιστορικά χρησιμοποιήθηκαν αποθέματα δημητριακών και ζωικών πρωτεϊνών χαμηλού κόστους. Βρώμη, ρύζι, αποξηραμένα ψάρια, αυγά σε σκόνη ή αφυδατωμένο κρέας μπορούσαν να συντηρήσουν ζώα για μεγάλα διαστήματα. Δεν είναι ιδανική διατροφή, αλλά είναι πολύ καλύτερη από ξαφνική ασιτία.
Ένα θέμα που συχνά παραβλέπεται είναι το νερό. Η ξηρά τροφή απαιτεί αυξημένη πρόσληψη υγρών. Σε παρατεταμένη κρίση όπου το νερό είναι περιορισμένο, η αποκλειστική χρήση ξηράς τροφής ίσως δημιουργήσει προβλήματα. Πολλοί preppers αποθηκεύουν τροφή αλλά ξεχνούν να υπολογίσουν επιπλέον ποσότητα νερού για τα ζώα.
Υπάρχει επίσης η ψυχολογική διάσταση. Τα κατοικίδια σε κρίση αγχώνονται, αλλάζουν συμπεριφορά και συχνά τρώνε λιγότερο ή διαφορετικά. Η απότομη αλλαγή τροφής μπορεί να προκαλέσει διάρροιες και γαστρεντερικά προβλήματα. Γι' αυτό μια εφεδρική DIY τροφή καλό είναι να δοκιμάζεται περιστασιακά πριν χρειαστεί πραγματικά. Δεν θέλεις η πρώτη δοκιμή να γίνει μέσα σε blackout ή εκκένωση περιοχής.
Για μια οικογένεια που προετοιμάζεται σοβαρά, η καλύτερη προσέγγιση είναι να αντιμετωπίσει το κατοικίδιο όπως ακριβώς και τον άνθρωπο: βασικό απόθεμα, εφεδρικό σχέδιο, εναλλακτική παραγωγή και σταδιακή προσαρμογή. Ένα ζώο που εξαρτάται από εσένα δεν μπορεί να μπει στο πλάνο την τελευταία στιγμή.
Ειδικά για εμάς που μας αρέσουν εξορμήσεις, bushcraft και προετοιμασία, θα είχε ενδιαφέρον και ένα πιο πρακτικό κομμάτι: «κιτ τροφής σκύλου 30–90 ημερών για κρίση και πεδίο» με συγκεκριμένες ποσότητες, συντήρηση και DIY συνταγές μακράς διάρκειας.